నలంద, ప్రపంచంలోని అత్యంత ప్రతిష్టాత్మక విద్యా పీఠాలలో ఒకటైన శిధిలాలు, బీహార్ రాజధాని పాట్నా నుండి 95 కిలోమీటర్ల దూరంలో మరియు బుద్ధుని జ్ఞానోదయం జరిగిన ప్రదేశమైన బోధ్ గయ నుండి 110 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. నందాలు, మౌర్యులు మరియు తరువాత, గుప్తులు వంటి పురాతన భారతదేశంలోని ప్రముఖ రాజవంశాలకు దగ్గరి సంబంధం ఉన్న రాజ్గిర్, శిథిలాల నుండి కేవలం 12 కి.మీ దూరంలో ఉంది. 2016లో వర్డ్ హెరిటేజ్ సైట్గా ప్రకటించబడిన నలంద, 11వ-12వ శతాబ్దంలో యూరప్లోని పురాతన విశ్వవిద్యాలయం బోలోగ్నా ఉనికిలోకి రాకముందే ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతన విశ్వవిద్యాలయంగా గుర్తించబడింది. సమకాలీన మూలాలు, అయితే, ఈ స్థలాన్ని మహావిహారంగా, గొప్ప మఠంగా అభివర్ణించాయి. నలంద, కాబట్టి, ప్రాచీన మరియు ప్రారంభ మధ్యయుగ భారతదేశంలో ఒక ప్రధాన సన్యాసి-కమ్-స్కాలస్టిక్ స్థాపనగా పనిచేసింది. నేడు, 5వ శతాబ్దం C.E నుండి 12వ శతాబ్దం C.E వరకు ఉన్న గార, కాంస్య మరియు రాతిలో ఆలయాలు, సన్యాసుల నివాసాలు, వోటివ్ నిర్మాణాలు మరియు కళాకృతుల అవశేషాలను చూడవచ్చు.
