హైదరాబాద్: గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా, తెలంగాణ రాష్ట్రం మరియు దక్షిణ భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలు సంతానోత్పత్తి రేటులో గణనీయమైన క్షీణతను చవిచూశాయి. సంతానోత్పత్తి రేట్ల తగ్గుదల సార్వత్రిక మరియు అనేక భారతీయ రాష్ట్రాలలో ఉన్నప్పటికీ, ఇప్పటివరకు ప్రజారోగ్య నిపుణులు మరియు జనాభా జన్యు శాస్త్రవేత్తలు సంతానోత్పత్తి రేట్లు పూర్తిగా తగ్గడానికి కారణమయ్యే కారకాలను విజయవంతంగా గుర్తించలేదు. అనేక అంశాల సంక్లిష్ట పరస్పర ప్రభావం తెలంగాణా మరియు దక్షిణ భారతదేశంలోని మిగిలిన రాష్ట్రాలలో సంతానోత్పత్తి రేట్లు పడిపోవడానికి కారణమవుతున్నాయి.అయితే, సంతానోత్పత్తి రేట్లు తగ్గడం దీర్ఘకాలిక ప్రభావాన్ని చూపుతుందని అంచనా వేయబడింది, ఎందుకంటే రాబోయే దశాబ్దాలలో రాష్ట్రాలు వృద్ధాప్య జనాభాతో పోరాడవలసి ఉంటుంది, ఇది సామాజిక భద్రత మరియు పెరిగిన ఆరోగ్య సంరక్షణ ఖర్చులపై చాలా ఒత్తిడిని కలిగిస్తుంది. 1992-93లో, మొదటి జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే (NFHS-I) జరిగినప్పుడు, అప్పటి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్లో సంతానోత్పత్తి రేటు 2.6 ఉంది, ఇది 1998-99లో జరిగిన NFHS-2లో క్రమంగా 2.3కి తగ్గింది మరియు 1.8 NFHS-3లో, ఇది 2005-06లో జరిగింది.NFHS-3 నుండి, ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్లో సంతానోత్పత్తి రేటు 1.8 వద్ద స్థిరంగా ఉంది. రాష్ట్రం ఏర్పడిన వెంటనే, తెలంగాణ ఇప్పటికే NFHS-4లో 1.8 తగ్గిన సంతానోత్పత్తి రేటును నమోదు చేసింది, ఇది NFHS-5 (2019-21)లో కూడా అలాగే కొనసాగింది. “రెండు-తెలుగు రాష్ట్రాల్లో సంతానోత్పత్తి రేట్లు తగ్గడానికి ఒక్క అంశం కూడా ఇవ్వబడదని నేను అనుకోను. గత కొన్ని సంవత్సరాలలో, కుటుంబాలు అభివృద్ధి చెందాయి, ఇప్పుడు జంటలు పనిచేస్తున్నారు, పెళ్లి చేసుకునే వయస్సు మారుతోంది, ఆహారపు అలవాట్లు కూడా సముద్ర-మార్పుకు సాక్ష్యంగా ఉన్నాయి. తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్లలో సంతానోత్పత్తి రేట్లు తగ్గడంలో ఆధునిక జీవనశైలి లేదా జీవనశైలి పెద్ద పాత్ర పోషించిందని నేను చెబుతాను" అని నీలోఫర్ హాస్పిటల్ సూపరింటెండెంట్ డాక్టర్ టి ఉషా రాణి చెప్పారు.సంతానోత్పత్తి రేట్ల తగ్గుదలని ప్రభావితం చేసే కొన్ని అంశాలు కుటుంబ నియంత్రణ కార్యక్రమాల విజయం, సంవత్సరాలుగా, చిన్న కుటుంబాలను ప్రోత్సహించడం, శిశు మరణాల రేట్లు మెరుగుపరచడం, పట్టణీకరణ వంటి సామాజిక ఆర్థిక మార్పులు, మహిళా శ్రామికశక్తి పెరుగుదల, మహిళల్లో విద్యలో మెరుగుదల వంటివి ఉన్నాయి. సంతానం మరియు జీవనశైలి కారకాలలో.